Huisvliegen

We kennen het allemaal, lastige vliegen die ons zowel buiten als binnen lastig vallen. In veel gevallen gaat het om de huisvlieg die zich onder gunstige omstandigheden snel kan uitbreiden en verspreiden.


Wat zijn die omstandigheden?
Weersomstandigheden en biotoop spelen een belangrijke rol.
Bij een temperatuur van zo’n 25 graden wordt een eitje binnen een week een volwassen vlieg. Een vrouwtjesvlieg kan per keer tussen de 600 en 2000 eitjes leggen. Dan kom je,  al heel snel aan veel vliegen.  Dit verklaart ook dat de overlast het grootst is onder warme omstandigheden.

Organisch afval, rottend vlees, kliko’s en dieren zijn broedplaatsen voor deze insecten. Vooral mest van landbouwhuisdieren speelt een belangrijke rol.

De vlieg kan vanaf de bron zich ophouden op een plek enkele honderden meters verder, dus bij de buren bijvoorbeeld.

Film

 

Geef ongedierte geen kans

In en rondom het huis komen regelmatig ongewenste dieren voor.
Met eenvoudige tips houdt u hen op afstand.

Bruine en zwarte rat

De bruine rat houdt zich het liefst op in kelders, riolen, stallen en bij (vuil)stortplaatsen. De zwarte rat is een uitstekende klimmer en nestelt bij voorkeur onder het dak. Beide soorten eten alles wat zij te pakken kunnen krijgen en zijn voornamelijk ’s nachts actief.

Aanpak
Verwijder nestgelegenheden of sluit deze grondig af. Sluit ook toegangswegen af (gaten in muren, kapotte rioleringen et cetera). Ruim afval regelmatig op en berg voedingsmiddelen onbereikbaar op. Blijft de overlast aanhouden, schakel dan professionele hulp in.

Bedwants

De bedwants, ook wel wandluis, verstopt zich bij voorkeur in naden en kieren van bedden, ledikanten en beddengoed. Ook verschuilen ze zich soms achter plinten en schilderijen. Het diertje gaat ’s nachts op zoek naar zijn maaltijd: het bloed van mensen of andere zoogdieren.

Aanpak
Laat de bestrijding over aan specialisten.

 

Fruitvliegjes

Houd deze vliegjes op afstand met lavendel, knoflook, dille of basilicum. Doe afval in een emmer of vuilnisbak die afgesloten kan worden en reinig die geregeld.

Houtworm, boktor, bonte knaagkever, spinthoutkever en andere houtslopers

Al deze soorten ongedierte kunnen zich ophouden in houten meubels of onderdelen van uw woning en daar grote schade aanrichten.

Aanpak
Voor de bestrijding van deze houtslopers moet u een specialist inschakelen. Doe dit bij ontdekking zo snel mogelijk om verdere schade te beperken.

Klustervlieg

De klustervlieg is een goudkleurige vlieg die met name in het voor- en najaar voor flink wat overlast kan zorgen. Vaak houden zij zich op in spouwmuren en onder dakpannen, en komen tijdens de eerste warme dagen door naden en kieren tevoorschijn.

Aanpak
Dicht openingen in buitenmuren met fijnmazig horrengaas en plaats kleine roosters (bijenbekjes) in ventilatieopeningen in de muur. Kit open ruimtes tussen kozijn en muur (of andere naden en kieren) dicht. Kijk ook goed naar het dakbeschot aan de binnenkant. Plaats vliegenhorren.

Mieren

Er zijn diverse soorten tuinmieren, die bij grote aantallen heel hinderlijk kunnen zijn. De meest voorkomende is de bruinzwarte wegmier. Die leeft voornamelijk onder de grond, onder stenen en andere soorten bestrating. Soms komen de mieren de woning binnen op zoek naar voedsel.

Aanpak
Preventief: mieren weert u door levensmiddelen te bewaren in goed afgesloten potten. Laat ‘s nachts geen vuil vaatwerk staan en sluit afvalemmers goed af. Maak naden en kieren dicht met kit en plaats fijnmazig insectengaas voor ventilatiegaten in de gevel.

Bestrijden: u kunt mierenlokdoosjes neerzetten in de loop van de mierencolonne.

Schakel bij een buitensporige plaag een vakman in. Sommige middelen zijn zeer effectief, maar mogen alleen worden gebruikt door deskundigen.

Muggen

Muggen zijn niet dol op citronella in kaarsen of stokken, citroensap en citroenschillen. Plaats die op of naast de terrastafel. Andere geuren waar muggen niet van houden zijn: azijn, wierook en lavendel. Zet citroenplanten op het terras.

Muizen

De huismuis is tussen de 7 en 10 cm lang en heeft meestal een lichtbruine tot donkergrijze kleur. De muis houdt zich schuil onder vloeren, achter plinten, op zolder, boven (verlaagde) plafonds of achter of onder opgeslagen goederen en materialen. Vooral ’s nachts komen muizen tevoorschijn, op zoek naar voedsel.

Aanpak
Zorg dat muizen uw woning niet binnen kunnen komen. Dicht gaten en kieren in muren, bij deuren en ramen. Voorzie ventilatieopeningen van zogenaamde muizenroosters (maximaal 0,5 cm brede roosteropeningen). Berg voedsel en afval onbereikbaar op.

Papiervisjes

Het papiervisje gedijt het best in droge, warme ruimtes en plant zich daar in rap tempo voort. Het voedt zich met cellulose, een stof die vooral in papier voorkomt. Papiervisjes zijn dan ook vaak in boekenkasten te vinden.

Aanpak
Maak alles schoon, schud papier uit en zuig de diertjes op met de stofzuiger. Zijn de diertjes talrijk, schakel dan een professionele bestrijder in.

Slakken

Strooi koffiedik rond de planten of leg fijngemalen schelpen, kiezeltjes of stukjes eierschaal in de tuin tussen de gewassen. Slakken houden niet van stekelige oppervlakten.

Steenmarters

Steenmarters zorgen voor geluids- en stankoverlast en schade aan kabels en isolatiemateriaal op zolders van vooral oudere huizen. Steenmarters kruipen met gemak door openingen van 5 centimeter.

Aanpak
Een steenmarter is een beschermde diersoort. Hij mag niet gedood worden. Zorg voor goede wering: dicht gaten en kieren in daken en muren af.

Vlooien

Vlooien komen vaak het huis binnen via huisdieren. Vlooienbeten verraden hun aanwezigheid.

Aanpak
Geef uw hond of kat een vlooienband, stofzuig frequent en gooi de stofzuigerzak meteen weg.

Wespen

Wespen steken als ze in het nauw worden gedreven.

Aanpak
Preventief: wespen zoeken zoetigheid. Houd de boel daarom goed schoon en sluit bijvoorbeeld de vuilbak met groente- en fruitafval goed af. Wespen helemaal voorkomen is onmogelijk.

Bestrijden: maak een wespenval met wat cola of limonade en hang of zet deze ver van de tafel of ligstoel. Wespennesten kunt u zelf verwijderen, daarvoor zijn middelen te koop. Maar het is beter om dit door een professional te laten doen. Je moet namelijk precies weten waar je het gif toepast om effect te sorteren.

Zilvervisjes

Zilvervisjes zitten in natte ruimtes zoals een badkamer, toilet en keuken.

Aanpak
Droog en ventileer de ruimtes goed.

Verantwoordelijkheid

Voor alle soorten overlast door ongedierte geldt dat de eigenwoningbezitter in eerste instantie zelf verantwoordelijk is. Dat betekent dat u zelf op onderzoek uit moet gaan en de oorzaak van de overlast moet proberen weg te nemen of aan te pakken. De gemeente heeft op het gebied van ongediertebeheersing echter wel een zorgplicht. Die is van toepassing wanneer gevaar optreedt voor de omgeving of voor de gezondheid.

Meer informatie

Het Kennis- en Adviescentrum Dierplagen (KAD) is het landelijke kenniscentrum op het gebied van dierplaagbeheersing en milieubescherming.

› Ga naar het KAD

Rosse woelluis

Rosse woelluis eet walnoot
Het is even knagen, maar dan heb je ook wat. De rosse woelmuis past zijn menu aan op het seizoen. In de lente voedt hij zich met groene planten, in de herfst en winter met noten en zaden. Gefilmd door Monique Loman

 

 

De rosse woelmuis komt bijna in heel Nederland voor. De soort houdt geen winterslaap en past zijn menu zoveel mogelijk aan aan het seizoen. In de zomerperiode eet hij vooral groene planten, in de herfst en winter eet hij zaden en noten. Mooi gefotografeerd door.

Bron: vroege vogels

Herten: Het gewei

Het gewei van een mannetjes edelhert kan indrukwekkende vormen aannemen. Bijzonder genoeg wordt het gewei elk jaar volledig afgeworpen en krijgen ze het jaar daarop een zwaarder en groter gewei. Hoe gaat dat in z’n werk?

De eerste aanzet van een gewei zijn de rozenstokken. Deze ontwikkelen zich als het mannetje zeven maanden oud is.

Fotograaf: chrismeeuwis. 

Wanneer hij een jaar oud is begint het gewei te groeien. Z’n eerste gewei heeft meestal nog geen vertakkingen en wordt dan ook een spiesgewei genoemd.  Tijdens het groeien zit er nog huid om het gewei. De zachte fluweelachtige basthuid rondom het gewei zorgt ervoor dat de hoorns voedingstoffen krijgen.


Fotograaf: Erikneuteboom. 

Rond de zomer zijn de nieuwe geweien (zowel de spiesgeweien als de oudere vertakte geweien) volgroeid en gaat de basthuid loszitten en jeuken. Edelherten vegen dit eraf door tegen bomen aan te schuren met hun gewei. Hierbij komt er bloed en boomsap vrij die het gewei een bloederig uiterlijk geeft. Vaak blijven er een tijdje slierten huid langs de kop hangen.


Fotograaf: Dinant.

Bronsttijd

Begin september gaan de herten op zoek naar hindes om te paren, ook wel bronst genoemd. De mannetjes laten in deze periode hun lokroep horen, het burlen, en strijden om de vrouwtjes. Een volgroeid gewei is in deze tijd een machtig wapen in de strijd.


Fotograaf: Kasteelheertje

Aan het eind van de winter werpen de mannetjes hun geweien af. Ze zijn moe en zien er gehavend uit, maar de groei van een nieuw gewei begint al weer.


Fotograaf: risseeuw

BRON: Vroege Vogels

Uilen en hun oog-kleur

Wist je dat je aan de kleur van de ogen kan zien wanneer een uil vliegt?
– Oranje: deze uil vliegt meestal in de schemering, zoals de oehoe
– Zwarte: deze uil vliegt meestal ’s nachts, zoals de kerkuil
– Geel: deze uil vliegt meestal overdag, zoals de steenuil
> www.natuurpunt.be/uilen-herkennen-en-uilen-zien

Foto’s: Oehoe – Eric Malfait, Kerkuil – Eric Malfait, Steenuil – François Van Bauwel

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bijvliegen

Zaten we op 11 februari nog plaatselijk in ruim 10 centimeter sneeuw, een week later was het vrijwel overal ruim 10 graden. Dat heeft veel overwinterende dieren wakker gemaakt, zo ook de bijvlieg.
Er zijn al ruim 30 waarnemingen gedaan dit jaar en nog ieder dag komen er meldingen bij. Hij is makkelijk te herkennen aan de typische verticale haarrijen op de ogen. En het is de enige bijvlieg die overwintert als volwassen individu. In het vroege voorjaar komen al snel andere bijvliegen uit hun pop te voorschijn en kan je bloeiende wilgen verschillende soorten bijvliegen zien. Bijvlieg | Foto: John Smit

Knorrende kikkers

 

Bruine kikkers zijn, samen met de gewone pad, de eerste amfibieën die in het voorjaar naar het water trekken om hun eitjes af te zetten.   Hoor wat knort daar… Het geluid van de bruine kikker is niet echt kwaken zoals groene kikkers dat doen. Bruine kikkers hebben geen uitwendige kwaakblaas zoals groene kikkers, die dan ook heel hard kunnen kwaken. Bruine kikkers maken een zacht knorrend geluid. Op de website van RAVON is het geluid te beluisteren.

Met dit geluid lokken de mannetjes vrouwtjes naar het water. Die vrouwtjes hebben dus een heel goed gehoororgaan. Wanneer een vrouwtje bruine kikker dichtbij een knorrend mannetje komt, wordt zij door hem omklemd. Door het vrouwtje lange tijd vast te houden, verzekert het mannetje zich ervan dat de eitjes van het vrouwtje door hém bevrucht worden.   Ook alweer bruine kikkers in jouw tuin gezien of gehoord? Geef je waarneming door!

Oogleden van de meerkoet

Meerkoeten hebben net als alle vogels drie oogleden. Een onder- en een bovenlid die ze gebruiken om hun ogen te sluiten, vergelijkbaar met die van de mens, en één lid dat ze gebruiken om te knipperen. Het zogenaamde knipvlies. Het vlies is doorzichtig waardoor vogels er gewoon door heen kunnen kijken wanneer het gesloten is. Voor de meerkoet is dit erg handig, want zo beschermt hij zijn oog terwijl hij onderwater op zoek gaat naar voedsel. Ook helpt het tegen uitdroging wanneer de vogel lange afstanden vliegt. Fotograaf ladylove40.

BRON: Vroege Vogels

Platwormen

 

1) Marionfyfea adventor
2) De grote Australische tweestreep Caenoplana bicolor
3) De hamerhoofdlandplatworm – Bipalium kewense

 

 

 

 

Platwormen lijken onschuldig, maar het zijn toppredatoren van bodemdieren. In Nederland zijn drie soorten exotische landplatwormen bekend, zo blijkt uit een recente publicatie in het tijdschrift Nederlandse Faunistische Mededelingen. Omdat platwormen regenwormen eten kunnen ze een negatieve invloed hebben op de bodemkwaliteit, zowel in de natuur als in de land- en tuinbouw. In Engeland zijn al 15 soorten exotische landplatwormen gevonden en is vastgesteld dat regenwormpopulaties aangetast worden. Nader onderzoek in Nederland is hard nodig. Ronald Sluys van Naturalis luidde recent de noodklok in het artikel Invasion of the flatworms in American Scientist.

De laatste decennia wordt in Europa steeds vaker melding gemaakt van import van landplatwormen met potplanten, met name uit Azië, Australië en Nieuw-Zeeland. In Engeland zijn al 15 soorten vastgesteld. Deze handhaven zich deels in kassen, maar sommige, zoals de Nieuw-Zeelandse landplatworm Arthurdendyus triangulatus, zijn zelfs invasief in het buitengebied. De Nieuw-Guineese landplatworm Platydemus manokwari wordt door de IUCN tot de 100 meest gevaarlijke invasieve exoten gerekend omdat deze soort inheemse slakken kan uitroeien, met name op eilanden.

Film

Bijzondere dieren

Platwormen kunnen lang zonder voedsel en zijn bijna niet dood te krijgen, mede omdat hun lichaam kan regenereren als het beschadigd of door midden gehakt wordt. Omdat ze vies smaken kennen ze ook nauwelijks natuurlijke vijanden. Dit maakt ze lastig te bestrijden. In Nederland zijn tot nu toe drie exotische landplatwormen gevonden, maar dit is ongetwijfeld nog maar het topje van de ijsberg:

  • De hamerhoofdlandplatworm Bipalium kewense komt in kassen voor, maar in kan onze streken niet buiten overleven.
  • De grote Australische tweestreep Caenoplana bicolor werd in 2014 gefotografeerd in een tuin in Castricum. Deze worm kan tot 12 centimeter lang worden.
  • Marionfyfea adventor is een kleine soort die pas in 2016 werd beschreven, op basis van dieren uit Nederland. Deze worm is verder bekend uit Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, maar komt van oorsprong waarschijnlijk uit Nieuw-Zeeland.

In Scandinavië en Groot-Brittannië worden al maatregelen genomen om exotische landplatwormen buiten de deur te houden. Het lijkt daarom hoog tijd om ook in Nederland nader onderzoek uit te voeren, zodat we bij een heuse invasie niet achter de feiten aanlopen, en tijdig maatregelen kunnen nemen tegen verspreiding. De werkgroep Landplatwormen van EIS Kenniscentrum Insecten zal in 2017 een start maken met een inventarisatie.

Luister naar de reportage van 15 januari 2017

Tekst: Sytske de Waart (werkgroep Landplatwormen EIS Kenniscentrum Insecten) en Ronald Sluys (Naturalis)
Bron: Nature Today